BRABANT – Brabant telt in 2024 bijna 9000 boomkikkers. Jaren van natuurherstel en waterprojecten hebben de populatie explosief laten groeien.
Groeiende populatie
In 2024 zijn bijna 9000 boomkikkers gehoord in Brabant, bijna negen keer meer dan in 2010. Sinds dat jaar werken boomkikkerwerkgroepen, gemeenten en natuurorganisaties samen aan natuurherstel in de provincie. “De toename van de boomkikkers is al sinds 2010 zichtbaar,” zegt Jeroen van Leeuwen van ecologisch adviesbureau Natuur Balans.
Brabantse boomkikkers
Het gekwaak klonk voor het eerst rond 1985 in natuurgebied De Brand bij Udenhout. Door gericht waterbeheer nam de populatie daar langzaam toe en groeide De Brand uit tot de grootste populatie van Noord-Brabant. Inmiddels wisselt het zwaartepunt naar De Mortelen in Oirschot, waar de grootste groep boomkikkers nu leeft.
Natuurherstel
Om de boomkikker verder te verspreiden, herstelt Natuur Balans watergangen op strategische plekken. Zo trokken kikkers van de Tilburgse Kaaistoep naar Stadsbos013 en van ’t Broek bij Chaam naar de Chaamse Bossen. Bij De Leemkuilen in Biezenmortel en op vliegbasis Gilze-Rijen kweken biologen eitjes op tot jonge kikkers. In het lab is de overlevingskans 95%, terwijl in het wild slechts 10% tot 25% jonge kikkers volwassen worden.
Landbouw en waterbeheer
In de twintigste eeuw leidde intensieve landbouw tot drooglegging en afvoer van water. Daardoor verloor de boomkikker veel van zijn leefgebied. “Lang werd water zo snel mogelijk weggelaten voor de oogst,” legt Van Leeuwen uit. Zonder voldoende poelen en natte randen verdwenen insecten en plantensoorten, en daarmee de boomkikker.
Belang voor biodiversiteit
De boomkikker is een graadmeter voor de algehele natuurkwaliteit. Waar deze amfibie zich thuis voelt, keert vaak ook de kamsalamander en verschillende libellensoorten terug. Met de aanleg van nieuwe poelen en het verbeteren van waterkwaliteit ontstaat een gezond ecosysteem waarin meerdere soorten kunnen overleven.
Door jarenlange samenwerking tussen landelijke en regionale partijen laat Brabant zien dat natuurherstel werkt. De sprong van boomkikkers staat symbool voor herstel van watergebieden, waar landbouwproductie en natuurbeheer steeds meer hand in hand gaan.