In Brabant kampen gemeenten met een dubbele uitdaging: een groeiende woningnood en opvallend veel leegstaande winkels. Uit een analyse van onderzoeksplatform Pointer blijkt dat in negen Brabantse gemeenten de leegstand groot is terwijl de vraag naar woningen blijft stijgen. Door lokale regels mogen veel van deze panden niet worden omgebouwd tot woningen.
Eindhoven en omgeving
Eindhoven spant de kroon met een leegstand van zeven procent bij een bovengemiddeld woningtekort. Ook in omliggende steden zoals Helmond, Breda en Tilburg is de situatie vergelijkbaar. Waalwijk scoort het hoogst met twaalf procent leegstaande winkels. Verder vallen Den Bosch, Oss, Meierijstad en Heusden op door vergelijkbare problemen.
Strenge regels
Volgens deskundigen zorgen lokale regels voor belemmeringen. Veel gemeenten hanteren parkeernormen die eisend zijn bij nieuwe woningen. Ontwikkelaars moeten aantonen dat er voldoende parkeerplaatsen zijn, anders komt er geen vergunning. Tilburg vormt een uitzondering: daar mag nabijheid van openbaar vervoer of het gebruik van deelauto’s de parkeervereiste vervangen.
Moeilijke keuze
Gemeenten willen hun winkelcentra aantrekkelijk houden en vrezen dat woonruimte in winkelstraten de levendigheid aantast. Daardoor krijgen aanvragen voor herbestemming vaak geen goedkeuring. Daarbovenop spelen duurzaamheidseisen, de wet betaalbare huur en soms ook monumentale bescherming een rol. Deze voorwaarden maken de verbouwing duur en complex, wat het enthousiasme bij ontwikkelaars temperen.
Landelijke trend
Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek staan er landelijk ruim negenduizend winkels leeg. Daarbij blijven ook veel verdiepingen boven winkels ongebruikt. Als die ruimten zouden worden omgebouwd, zou dat ruimte kunnen bieden aan ongeveer zeventigduizend extra woningen. Steden worstelen echter met de juiste balans tussen bedrijvigheid en wonen.
Gemeenten onderzoeken inmiddels nieuwe mogelijkheden om regels te versoepelen en de herbestemming van winkelpanden aantrekkelijker te maken. Of dat genoeg zal zijn om de woningcrisis te verlichten, blijft voorlopig onzeker.